Cześć / Namaste
Nawyki to powtarzalne, półautomatyczne czynności.
Charles Duhigg, autor książki “Siła Nawyku” mówi, ze składają się one z trzech elementów. Bodźca, procedury i nagrody. Niezależnie od tego czy są dobre czy złe. Bo mamy – co nie jest odkryciem ale jest warte uświadomienia, przypomnienia – takie i takie.
Bodziec uruchamia w nas jakieś zachowanie – mniej lub bardziej świadome, ponieważ dzięki temu czeka pewna forma nagrody – dobrej nagrody lub kiepskiej „nagrody”. Może być to chwila czegoś co odbieramy jako „relaks” plus seria reakcji chemicznych i hormonalnych po zapaleniu papierosa (zły nawyk) albo moment uspokojenia, świadomości, samoregulacji po głębszym oddechu lub serii oddechów, które celowo weźmiemy w sytuacji stresującej (dobry nawyk).
Zestawienie tych dwóch jest zresztą ciekawe, bo okazuje się, że w „uspokajającej/relaksującej/energetyzującej” funkcji palenia ważna jest „inhalacja” – seria głębokich oddechów. Jeden z ciekawych sposobów rzucania palenia stawia na pogłębione oddychanie, z całą papierosową procedurą, kiedy chce nam się palić, ale bez dymka. Samo oddychanie w odpowiedni sposób może mieć właściwości euforyzujące, zmieniające stan świadomości.
Kluczem do metody zmieniania nawyków jest rozpoznanie, świadome zrozumienie co jest bodźcem a co nagrodą. Dzięki temu, świadomie – głównie przez powtarzanie – można zmieniać zachowania – procedury – to co dzieje się między nagrodą a bodźcem dającym sygnał do szukania tej nagrody. Tak jak w naszym przykładzie. Na coś – zmęczenie, niepokój, nudę – skłaniające do zapalenia papierosa – zareagować wykonaniem ćwiczenia oddechowego.
Fachowcy mówią, że potrzebujemy minimum 21 dni żeby zmienić, ukształtować nowy nawyk. Musi się zmienić sporo, łącznie z naszym wewnętrznym oprogramowaniem, a wręcz i okablowaniem – tym jak i po po jakich ścieżkach neuronalnych biegają po naszym umyśle bodźce i reakcje na nie.
Wg Daniela Kahnemana – laureata nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii z 2002 roku – autora książki „Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym” nawyki to takie automatyczne procesy, które nie “męczą” naszego świadomego umysłu. W efekcie może on zajmować się innymi – w jego mniemaniu „ważnymi” sprawami.
Nawykowo wykonujemy „procedurę” otwierania drzwi, nawykowo myjemy zęby, nawykowo poprawiamy sobie nastrój papierosem lub czymś słodkim. Nawet 40% tego co robimy dzieje się nawykowo i dobrze, bo byśmy zwariowali, gdybyśmy musieli świadomie przechodzić przez wszystko co robimy co dnia. W nawyk wchodzi element świadomości, kiedy mamy zamykać drzwi cicho, bo w pokoju obok śpi dziecko, myjąc zęby koncentrować się na jedynkach, idąc za zaleceniem stomatologa, rzucić palenie czy ograniczyć słodycze.
Dobre, świadomie wybrane nawyki poprawiają życie i czasem wręcz ratują nas w trudnych sytuacjach. Działają kiedy nam się nie chce działać, albo nie mamy na to siły.
Jak je kształtować? Jak zmieniać nawyki?
Moja ulubiona perspektywa na zmianę – w tym zmianę nawyków- jest z książki Chipa i Dana Heath-ów zatytułowanej „Pstryk” (kiepskie tłumaczenie słowa „switch” – tytułu oryginale, w rozumieniu „przełącznik”) z podtytułem „Jak zmieniać, żeby zmienić”. Zauważa ona i opisuje ciekawą metaforą zjawisko zmiany i nas w zmianie.
Wyobraźmy sobie jeźdźca (to świadomi, myślący my – wiedza, racjonalność, decyzja) jadącego na słoniu (słoń to nasze emocje, wolna zmiana kierunku, strach przed zmianą, konieczność szczególnego „przemawiania” do czegoś wielkiego, silnego i płochliwego zarazem) podążającego ścieżką, drogą (to warunki, otoczenie, okoliczności, utrudnienia lub ułatwienia w warstwie fizycznej i organizacyjnej z którymi się stykamy)
Jeździec – słoń – ścieżka.
Stąd słoń 🙂
Aby zmienić nawyk musimy zrozumieć, że powinniśmy działać na tych trzech poziomach – świadomym, emocjonalnym i organizacyjnym. Ale o tym szczegółowo opowiem niebawem w dłuższych filmach na You Tube.
Tak przy okazji – zapraszam do kliknięcia przycisku
Subskrybuj na You Tubę. Będzie się tam pojawiało coraz
więcej, krótkich i dłuższych materiałów ode
mnie więc bądźmy w kontakcie i tam 🙂
Adres mojego kanału to
https://www.youtube.com/jarekgu
Jeśli jeszcze nie subskrybujesz mojego newslettera, zapisz się, aby nie przeoczyć kolejnych Pełnych Spokoju Listów pisanych do Ciebie.
namaste i cześć
